İçindekiler

Lazerle Varis Tedavisi: Geleneksel Cerrahiye Veda

Yıllar içinde kliniğimde yüzlerce varis hastası gördüm — ve itiraf edeyim, hastaların en çok korktuğu şey “ameliyat” kelimesi. Geleneksel soyma (stripping) ameliyatını duyanlar, büyük kesiler, uzun iyileşme süreleri ve ağrıyı hayal ediyor. Oysa günümüzde varis tedavisi çok farklı bir noktada. Endovenöz Lazer Ablasyon (EVLA), son 15 yılda dünyada en yaygın kullanılan minimal invaziv varis tedavisi haline geldi.

Bu yazıda, hastalarımın bana en sık sorduğu soruları yanıtlayarak lazerle varis tedavisinin gerçek avantajlarını, klinik verilere dayalı olarak paylaşacağım.

Endovenöz Lazer Ablasyon (EVLA) Nedir?

EVLA, ultrason rehberliğinde ince bir lazer fiberin sorunlu toplardamarın içine yerleştirilmesi ve lazer enerjisiyle damar duvarının kapatılması prensibine dayanır. İşlem sırasında damar termal enerjiyle büzüşür ve kapanır; kanın sağlıklı damarlara yönlendirilmesiyle dolaşım iyileşir.

Teknik not: Kliniğimde 1470 nm dalga boyunda diyot lazer kullanıyoruz. Bu dalga boyu, daha eski 810-980 nm sistemlere kıyasla çevre dokuya daha az hasar vererek ağrı ve morluk oranlarını belirgin şekilde azaltır.

İşlem nasıl uygulanır?

Ultrason ile damar haritalanır
Lokal anestezi (tümesan anestezi) uygulanır
İnce bir iğne ile damara girilir, lazer fiber damar içine ilerletilir
Lazer aktive edilerek damar boyunca geri çekilirken damar duvarı kapatılır
İşlem yaklaşık 30-45 dakika sürer

Lazerle Varis Tedavisinin 8 Temel Avantajı

1. Ameliyathane ve Genel Anestezi Gerektirmez

Hastalarımın büyük çoğunluğu bu avantajı duyduğunda rahat bir nefes alıyor. EVLA, muayenehane koşullarında lokal anestezi ile yapılabilir. Genel anestezinin riskleri — bulantı, uzamış uyanma süresi, nadir de olsa ciddi komplikasyonlar — tamamen ortadan kalkar.

2. Minimal İnvaziv: Kesi Yok, Dikiş Yok

Geleneksel stripping ameliyatında kasıktan ayak bileğine kadar birden fazla kesi yapılır. EVLA’da ise sadece 2-3 mm’lik tek bir iğne giriş noktası yeterlidir. Dikiş gerekmez, iz kalmaz.

Özellik	Geleneksel Cerrahi	EVLA (Lazer)
Anestezi tipi	Genel/spinal	Lokal (tümesan)
Kesi sayısı	3-5 adet (2-5 cm)	1 adet (2-3 mm)
Dikiş gereksinimi	Evet	Hayır
Hastanede kalış	1-2 gün	Aynı gün taburcu
İşe dönüş	2-4 hafta	1-3 gün
İz/skar	Belirgin	Yok denecek kadar az

3. Aynı Gün Eve Dönüş

İşlem sonrası hastalarım kendi ayaklarıyla yürüyerek kliniği terk ediyor. Hatta bazı hastalarım “Hocam bu kadar mı?” diye soruyor — evet, bu kadar. Aynı gün normal aktivitelere dönülebilir; sadece ağır kaldırma ve yoğun egzersiz 2 hafta kadar kısıtlanır.

4. Çok Daha Kısa İyileşme Süresi

Klinik deneyimimde hastaların büyük çoğunluğu 1-3 gün içinde işe dönmektedir. Geleneksel cerrahide bu süre 2-4 haftayı bulabilir. Araştırmalar da bunu destekliyor: EVLA sonrası hastaların yaşam kalitesi skorları (SF-36) ilk hafta içinde fiziksel fonksiyon, ağrı, sosyal işlevsellik ve vitalite alanlarında cerrahi gruba göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.¹

5. Daha Az Ağrı ve Morluk

Hastalarımın geri bildirimlerine göre EVLA sonrası ağrı genellikle hafif düzeyde kalıyor ve çoğu hasta ağrı kesiciye ihtiyaç duymuyor. Geleneksel cerrahide ise kasık bölgesindeki kesi, damar soyulması sırasında oluşan doku travması nedeniyle belirgin ağrı ve yaygın morluk kaçınılmaz oluyor.

EVLA sonrası: Hafif gerginlik hissi, minimal morluk (1-2 hafta)
Cerrahi sonrası: Orta-şiddetli ağrı, yaygın ekimoz (3-6 hafta)

6. Yüksek Başarı Oranı: %93-98

EVLA’nın en güçlü yanlarından biri klinik başarı oranıdır. Literatürde başarı oranları %93 ile %98 arasında bildirilmektedir.² 12 yıllık takip çalışmalarında tedavi edilen damarların kapalı kalma oranı oldukça yüksek seyretmektedir.³ Bu rakamlar, geleneksel cerrahi ile karşılaştırılabilir düzeydedir — ancak çok daha az invaziv bir yöntemle elde edilmektedir.

7. Estetik Sonuçlar

Özellikle kadın hastalarım için bu önemli bir avantaj. Geleneksel cerrahide kasıkta ve bacak boyunca birden fazla yara izi kalabilir. EVLA’da ise iğne giriş noktası birkaç hafta içinde tamamen kaybolur. Kılcal varis tedavisi ile kombine edildiğinde hem fonksiyonel hem de kozmetik olarak mükemmel sonuçlar elde edilir.

8. Diğer Tedavilerle Kombine Edilebilir

EVLA tek başına yeterli olmayabilir — özellikle büyük safen ven yetmezliğine eşlik eden yan dal varisleri veya kılcal varislerde. Bu durumda:

EVLA + Skleroterapi: Büyük damar lazerle kapatılır, kalan küçük varislere köpük skleroterapi uygulanır
EVLA + Mikroflebektomi: Yüzeyel büyük varisler küçük kesilerle çıkarılır
EVLA + Örümcek damar tedavisi: Kozmetik amaçlı ince damarlar skleroterapi veya transkütanöz lazer ile tedavi edilir

Hangi tedavi kombinasyonunun uygun olduğunu belirlemek için varis ile örümcek damar arasındaki farkı anlamak önemlidir — çünkü tedavi yaklaşımı damar tipine göre farklılaşır.

Kimler EVLA’ya Uygun?

Her varis hastası lazer tedavisine aday olmayabilir. Genel olarak şu durumlarda EVLA’yı öneriyorum:

EVLA Uygun	EVLA Uygun Olmayabilir
Büyük safen ven (VSM) yetmezliği	Çok ileri derece tortiyöz (kıvrımlı) damarlar
Küçük safen ven (VSP) yetmezliği	Aktif derin ven trombozu (DVT)
Semptomatik varisler (ağrı, şişlik, kaşıntı)	İleri periferik arter hastalığı
Venöz ülser eşlik eden hastalar	Gebelik döneminde
Daha önce cerrahi geçirip nüks eden hastalar	Çok ince damarlarda (< 3 mm)

Uygun olup olmadığınızı belirlemek için renkli Doppler ultrason muayenesi şarttır. Bu muayenede damar çapları, reflü (geri akış) süreleri ve derin ven sistemi değerlendirilir.

EVLA’nın Riskleri ve Olası Komplikasyonları

Her tıbbi işlemde olduğu gibi EVLA’nın da bazı riskleri vardır — ancak bunlar geleneksel cerrahiye kıyasla çok daha düşük oranda görülür:

Ekimoz (morluk): En sık görülen durum, 1-2 haftada kendiliğinden geçer
Parestezi (uyuşukluk): Sinir yakınındaki damarlarda nadir görülür (%1-2), genellikle geçici
Flebit (damar iltihabı): Tedavi edilen damarda hafif sertlik ve hassasiyet, 2-4 haftada düzelir
Derin ven trombozu (DVT): Çok nadir (<%1), tümesan anestezi ve erken mobilizasyon ile risk minimize edilir⁴
Cilt yanığı: Modern 1470 nm lazerlerle neredeyse görülmez

Derin ven trombozu risk faktörleri hakkında ayrıntılı bilgi edinmek, tedavi öncesi riskinizi değerlendirmenize yardımcı olabilir.

EVLA Sonrası Süreç: Neler Beklenmeli?

Hastalarıma işlem sonrası şu tavsiyelerde bulunuyorum:

İlk 48 Saat

Kompresyon çorabını çıkarmadan giyin
Günde 3-4 kez 15’er dakika yürüyüş yapın
Uzun süre ayakta durmaktan ve oturmaktan kaçının

İlk 2 Hafta

Ağır kaldırma ve yoğun egzersizden kaçının
Kompresyon çorabını gündüzleri kullanmaya devam edin
Sıcak banyo ve sauna gibi ısı uygulamalarından uzak durun

Kontrol Muayeneleri

1. hafta: Doppler ultrason ile damar kapanmasının kontrolü
1. ay: Genel değerlendirme ve gerekirse ek tedavi planlaması
6. ay ve 1. yıl: Uzun dönem takip

Varis tedavisi öncesi ve sonrası dikkat edilmesi gerekenler hakkındaki yazımızda daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Lazer mi, Radyofrekans mı?

Hastalarımdan sıkça gelen bir soru da bu. Her iki yöntem de endovenöz termal ablasyon ailesine aittir ve benzer başarı oranlarına sahiptir. Kısaca:

Özellik	EVLA (Lazer)	RFA (Radyofrekans)
Enerji kaynağı	Lazer ışığı	Radyofrekans dalgaları
Başarı oranı	%93-98	%92-97
Ağrı düzeyi	Hafif-orta	Hafif
Morluk	Biraz daha fazla olabilir	Biraz daha az
Maliyet	Genellikle daha uygun	Genellikle daha pahalı

Hangi yöntemin uygun olduğu, damar yapınıza ve klinik tablonuza göre belirlenir. Radyofrekans tedavisinin avantajları hakkındaki yazımız da ilginizi çekebilir.

Sık Sorulan Sorular

Lazerle varis tedavisi ağrılı mıdır?

Hayır, işlem lokal anestezi altında yapılır ve hastalar genellikle ağrı hissetmez. İşlem sonrası hafif bir gerginlik veya yanma hissi olabilir; bu durum birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.

Lazerle tedavi edilen varis tekrar oluşabilir mi?

Tedavi edilen damar kalıcı olarak kapanır ve tekrar açılmaz. Ancak varis, altta yatan genetik ve yaşam tarzı faktörlerine bağlı kronik bir hastalıktır — farklı damarlarda yeni varis oluşumu mümkündür. Düzenli takip bu riski minimize eder.

İşlem sonrası ne zaman işe dönebilirim?

Masa başı işlerde genellikle ertesi gün, fiziksel işlerde 3-5 gün sonra işe dönülebilir.

Lazer tedavisi SGK tarafından karşılanıyor mu?

SGK güncel uygulamalarına göre endovenöz lazer tedavisi belirli endikasyonlarda karşılanabilmektedir. Detaylı bilgi için muayene sırasında değerlendirme yapılması gerekir. Varis tedavisi fiyatları hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.

Hamilelik döneminde EVLA yapılabilir mi?

Hayır, gebelik döneminde EVLA önerilmez. Hamilelikte varis yönetimi için kompresyon çorabı ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir; kesin tedavi doğum sonrasına bırakılır.

Her varis türü lazerle tedavi edilebilir mi?

EVLA özellikle ana gövde damarlarında (büyük ve küçük safen ven) etkilidir. Varis çeşitleri farklı tedavi yaklaşımları gerektirebilir — örneğin kılcal varisler skleroterapi ile tedavi edilir.

Sonuç: Neden Lazer Tedavisini Tercih Ediyorum?

20 yılı aşkın kalp damar cerrahisi deneyimimde, EVLA’nın varis tedavisinde altın standart haline gelmesinin tesadüf olmadığını gördüm. Dünyada 2006’dan bu yana endovenöz lazer ablasyon uygulamaları, 100 yıllık geçmişe sahip klasik cerrahi sayılarını geride bırakmıştır. Bunun nedeni açık:

Hastalar daha az acı çekiyor
Daha hızlı normal hayata dönüyor
Estetik sonuçlar çok daha iyi
Başarı oranları cerrahiyle eşdeğer, hatta bazı çalışmalarda daha yüksek

Eğer bacaklarınızda varis şikayetiniz varsa ve tedavi seçeneklerini değerlendirmek istiyorsanız, ilk adım bir renkli Doppler ultrason muayenesi ile doğru tanı koymak olmalıdır. Buradan sonra sizin için en uygun tedavi planını birlikte belirleyelim.

Randevu ve bilgi için www.dronurustunel.com üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

Rasmussen LH, et al. “Randomized clinical trial comparing endovenous laser ablation, radiofrequency ablation, foam sclerotherapy and surgical stripping for great varicose veins.” Br J Surg. 2011;98(8):1079-87. PubMed
Min RJ, et al. “Endovenous laser treatment of saphenous vein reflux: long-term results.” J Vasc Interv Radiol. 2003;14(8):991-6. PMC
Ghanaati H, et al. “Long-Term Clinical and Imaging Findings in Patients with Lower Extremity Varicose Veins Treated with Endovenous Laser Treatment: A Follow-Up Study of up to 12 Years.” Int J Vasc Med. 2024. Wiley
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). “Varicose veins: diagnosis and management.” Clinical guideline [CG168]. NICE
American College of Phlebology / American Vein & Lymphatic Society. “Practice Guidelines for Endovenous Ablation.” Phlebology.org
Society for Vascular Surgery (SVS). “Clinical Practice Guidelines for Varicose Veins.” J Vasc Surg
T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — Damar Cerrahisi Uygulamaları Rehberi. SB
Türk Kalp Damar Cerrahisi Derneği (TKDCD). Varis Tedavi Kılavuzu. TKDCD